عربی سوم – درس چهارم

ترجمه درس :

در زمان قدیم مردم در آسایش و رفاه بودند . در روزی از روزها  مردم شنیدند : ای مردم ! ای مردم ! این دستور از پادشاه قدرتمند ، سلطان توانا « دقیانوس » بزرگ است : « کسی که عبادت بت ها را ترک کند جزایش مرگ است ... » ای مردم ... ! و بعد از آن روز قلب های مردم از وحشت پر شد . پادشاه ستمگر شروع کرد به دار آویختن مردان و زنان با ایمان نمود . و در قصر پادشاه « فرماندهی » بود . و او با ایمان بود و جز خدا را عبادت نمی کرد : - ای خدای من ، من بنده ی ضعیف تو هستم . – ببخش و این مردان و زنان با ایمان را یاری کن ! – سرانجام کار ما را خیر گردان ! و بعد از مدتی در قصر پادشاه یکی از سخن چینان آمد و به پادشاه گفت : ای پادشاه بزرگ ! همانا فرمانده و دوستانش هم اکنون بیرون شهر هستند ، آنها به عبادت خدا مشغولند و به او سجده می کنند !! پادشاه به شدت خشمگین شد و به وزیرش دستور داد : ای وزیر ! جستجو کن « فرمانده » را ! (دنبال فرمانده برو !) این سرکشان را زندانی کن ! غذا و نوشیدنی را از آنها منع کن ! فردا آنها را از تنه درخت خرما به دار آویز ! دختر پادشاه قلبش با این مومنان بود . در شبی آمد و کلیدهای زندان در دستش بود . .. . – ای شاه زاده ! چگونه وارد این جا شدی ؟! – به آسانی ... همانا خدا با ما است ! – و اما ... به سرعت برگرد و از اینجا برو ... تو در خطری ! – نه ... نه ... همراه دوستانت خارج شو ! – خارج شو ... زندان را ترک کن ... ! – و اما...  خطر نزدیک است ... شما در شرف اعدام هستید  ! پس همگی از زندان فرار کردند و به غاری رفتند ... پس شد آن چه شد ...

قواعد درس :

نحوه ی ساختن فعل امر (فرمان دادن )

فعل امر از فعل مضارع ساخته می شود .

فعل امر :

  در این درس شما با ساخت فعل امر ومفهوم آن آشنا میشوید .

 امر به معنی دستور دادن است . حتماً تاکنون عبارت معروف ( امر به معروف ) را

شنیده اید .

 برای ساختن فعل امر شما باید با فعل های مضارع آشنایی کامل داشته باشید .

فعل مضارع : فعل مضارع ، علاوه بر ریشه و ضمیر تعدادی علامت دیگر هم دارد              صرف فعل مضارع :

 

مفرد

مثنی

جمع

غایب مذکر

یَذهبُ

یَذهبانِ

یذهبون

غایب مؤنث

تَذهبُ

تَذهبانِ

یَذهَبْنَ

مخاطب مذکر

تَذهَبُ

تَذهبانِ

تَذهبون

مخاطب مؤنث

تَذهبینَ

تَذهبانِ

تَذهَبنَ

 

متکلم ( اذْهَبُ – نَذْهبُ)  

فعل امر : در فعل امر، حروف مضارع پوشانده شده و به جای آن یک حرف «ا» گذاشته می شود و حرف «نون» نیز جز صیغه مؤنث جمع حذف می شود .
صرف فعل امر

 

مفرد

مثنی

جمع

غایب مذکر

_

_

_

غایب مؤنث

_

_

_

مخاطب مذکر

اِذْهَبْ

اِذهَبا

اِذهَبوا

مخاطب مؤنث

اِذهَبی

اِذهَبا

اِذهبنَ

متکلم ( _ _ )  

 فعل های امری که شما امسال یاد می گیرید فعل های امر مخاطب هستند .

زیرا شما معمولاً به کسی که شنونده شما میباشد دستور می دهید . البته با فعلهای امر غایب وامر متکلم

هم بعدها آشنا خواهید شد .

مراحل ساخت فعل امر :

1- فعل امر از صیغه های مضارع مخاطب ساخته میشود .

2- حذف حرف مضارع از اول آن .

3- آوردن ( ا همزه ) برسرآن به جای حرف مضارع .

4- تعیین حرکت همزه با توجه به عین الفعل .

5- ساکن کردن حرف آخر .

نکات کلیدی :

عین الفعل : حرف دوم از حروف اصلی کلمه است . برای مثال : ذهبَ  که  (هـ) عین الفعل است .

 در صیغه های مثنی وجمع مذکر مخاطب و مفرد مؤنث مخاطب ساکن کردن حرف آخر با حذف نون (ن ) انجام میشود .

 اگر عین الفعل ما (فتحه یا کسره ) بود حرکت همزه ( کسره ) میباشد .

واگر عین الفعل ما ( مضموم ) بود حرکت همزه ( ضمه ــُـــ ) میباشد .

مثال :    تذهبینَ  «ذهبین  > اذهبینَ> اِذهبینَ> اِذهبی

 معنی این کلمات را به عربی بگویید :    بنشین .   بلند شوید .  بخندید ( جمع مؤنث ) .  بالا ببرید ( شما 2نفر )

تذهَبُ --> ذْهبُ --> اذهبُ--> اذْهبُ--> أذهَبْ
تُجلسانِ --> جْلسان --> اجْلسان --> اجْلسانِ --> اجْلسا
تکتُبونَ --> کْتُبونَ --> اکتُبونَ --> اُکْتبونَ --> اُکتُبوا
تذْهبنَ-->ذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبی
تُعَجّلونَ --> عَجّلونَ به همراه «ا» نیازی نیست --> عجّلوُا 

 

درس پنجم عربی سوم

فعل امر منفی و نهی

  ترجمه درس باغ سوخته

این باغ بزرگ است.
درختان دارای میوه هستند.
میوه ها فراوانند.
سیب – انار – انگورها
صاحب باغ شخص بخشنده ای است که فقیران را دوست دارد.
در باغ
عزیزانم میوه ها را جمع کنید (جمع مذکر)
برای خانواده تان بردارید. (جمع مؤنث)
میوه ها را جمع کنید و بردارید. (جمع مؤنث)
روزی از روزها
صاحب باغ بیمار شد.
پس فرزندانش را خواست و گفت:
ای فرزندانم ! به ناتوانان رحم کنید ! برای خدا کار کنید !
درب باغ را برای بینوایان باز کنید.
پس مسلماً ثروت نابود شدنی است.
بعد از مرگ پدر
پسر اول: این باغ مال ماست.
پسر دوم: بله ... این حق ماست.
و دیگران در آن هیچ حقی ندارند.
عمل به وصیت پدر واجب است.
به وصیت عمل کنید. (مثنی مذکر)
خداوند را به خاطر این نعمت شکر کنید. (مثنی مذکر)
حقی برای درخواست کننده (فقیر) و محروم قرار دهید.
ولی نپذیرفتند.
و در خانه های بینوایان:
ما مدتی است چیزی نخوردیم ای مادر !
عزیزانم صبر کنید ... صبر کنید.
فردا به باغ می رویم.
دو فرزند: خارج شوید ... زمین ما را ترک کنید ... این باغ مال ماست.
خارج شوید ... بروید ... ترک کنید.
پس خداوند نیت بد دو فرزند را دانست.
صبح روز بعد
فرزاندان به سوی باغ رفتند.
حیرت آنها را فرا گرفت.
چگونه ممکن است ؟ نه ... نه  

قواعد درس :

1– فعل نهی نیز مانند فعل امر از شش صیغه مضارع مخاطب ساخته می شود.

 2 – فعل نهی با حرف «لا» ساخته می شود که به آن «لا»ی نهی می گویند. تکتُمُ = لا تکتُمْ ۳– پس از قرار دادن «لا»ی نهی فعل مضارع را مجزوم می کنیم. - مجزوم کردن یعنی: تبدیل (ضمه) به (سکون)ْ یا حذف نون عوض رفع. · تنها صیغه جمع مؤنث مجروم نمی شود زیرا نه (ضمه) دارد نه نون عوض رفع. - در لای نفی فعل مضارع مجزوم نمی شود. · به جدول زیر توجه کنید.

 

مضارع

نفی

نهی

تکتُمُ

لا تکْتُمُ

لا تکتُمْ

تکتمانِ

لا تکتُمانِ

لا تکتُما

تکتمونَ

لا تکتمونَ

لا تکتموا

تکتمینَ

لا تکتمینَ

لا تکتمی

تکتمانِ

لا تکتمانِ

لا تکتما

تکتُمْنَ

لا تکتُمْنِ

لا تکْتَمنَ

 


  تمرین های درس پنجم
1 - با توجه به متن درس در مقابل پاسخ صحیح علامت بگذارید:

الف ) کیف خرج الأطفال من الحدیقة بعد وفاةِ صاحب الحدیقة؟
۱ – مَحزونینَ 2 – فَرِحینَ
ب ) کیف کان الابْن الأول ؟
۱ – شاکِراً ۲ – ......
ج ) ماذا طَلَبَ صاحب البستان ؟
۱ – الرّحْمَ علی الضّعفاء ۲ – جَمْعَ المَحصول
د) ما ذا طلب الابنُ الثالثُ ؟
۱ – منع اعطاء المحرومین ۲ – إعطاء حقّ المحرومین  

   2 - افعال مناسب با هر جمله را سر جایش بگذارید؟

( الکرم – أترُکناَ – اُطلبا – اُنصروا)
الف ) أیها المؤمنون ! .... المظلوم فی کُلِّ مکانٍ!
ب ) ایتها المؤمناتُ ! .... تَبَرَّجَ الجاهلیة!
ج) ایتها الطالبتان! .... العزّةَ و المَجدَ !
د) أیها الکریمُ ! اِفتحی ابواب ... علی المحتاجین!  

  3 - فعلهای مناسب هر جمله را مشخص کنید؟

۱ – اِفتَح           ۲ – اُترکوا        ۳ – اِجْعَل       4 - اجلسا
الف ) حسین آقا، لطفاً این قرآن را در دفتر بگذار (   ) ب) علی آقا ، لطفاً آن درها را باز کن. (   ) ج) آقا مهدی و آقا بهروز، لطفاً بنشینید.(   ) د) از حاضران گرامی می خواهیم مجلس را لطفاً ترک کنید. (   )  

 


  4 - فعلهای امر را در آیات قرآنی زیر مشخص کنید.

۱ – اصبروا، ان الله مع الصابرین.
۲ – ارکعوا و أسجدوا و أعبدوا رَبُکم.
۳ – اُشکرو الله .
۴ – اذهبا الی فرعون .  

  کلمات جدید

آخرین = دیگران
أعزاء = جمع عزیز – گرامی
أعنان = جمع عنب، انگور
أماه = مادرم
بستان = باغ
بؤساء = ج بائس: بینوا، فقیر
تالی = بعد
تَبَرّج = خود آرایی
رَکب = سوار شد
سائل = درخواست کننده
سوء = بدی
عزة = عزت، سربلندی
عزیزات = جمع عزیزه: عزیز و گرامی
مثمرة = میوه دار
مَجد = بزرگی
محروق = سوخته، سوخته شد
مُنْذ = از
نحو = به سوی
والِد = پدر
یمکن = ممکن می باشد
یمین = راست  

  پاسخها:

درس 5

الف

ب

ج

د

تمرین۱

1

2

1

2

تمرین2

4

2

3

1

تمرین3

3

1

4

2

تمرین4

اصبروا

ارکعوا   و   اسجدوا   و   اعبدوا

اشکروا

اذهبا

 
الف ) حسین آقا، لطفاً این قرآن را در دفتر بگذار (   ) ب) علی آقا ، لطفاً آن درها را باز کن. (   ) ج) آقا مهدی و آقا بهروز، لطفاً بنشینید.(   ) د) از حاضران گرامی می خواهیم مجلس را لطفاً ترک کنید. (   )
 

 

  4 - فعلهای امر را در آیات قرآنی زیر مشخص کنید.

۱ – اصبروا، ان الله مع الصابرین.
۲ – ارکعوا و أسجدوا و أعبدوا رَبُکم.
۳ – اُشکرو الله .
۴ – اذهبا الی فرعون .  

  کلمات جدید

آخرین = دیگران
أعزاء = جمع عزیز – گرامی
أعنان = جمع عنب، انگور
أماه = مادرم
بستان = باغ
بؤساء = ج بائس: بینوا، فقیر
تالی = بعد
تَبَرّج = خود آرایی
رَکب = سوار شد
سائل = درخواست کننده
سوء = بدی
عزة = عزت، سربلندی
عزیزات = جمع عزیزه: عزیز و گرامی
مثمرة = میوه دار
مَجد = بزرگی
محروق = سوخته، سوخته شد
مُنْذ = از
نحو = به سوی
والِد = پدر
یمکن = ممکن می باشد
یمین = راست  

  پاسخها:

درس 5

الف

ب

ج

د

تمرین۱

1

2

1

2

تمرین2

4

2

3

1

تمرین3

3

1

4

2

تمرین4

اصبروا

ارکعوا   و   اسجدوا   و   اعبدوا

اشکروا

اذهبا

 

                        موفق باشید